• dlaczego chcą stworzyć sklep online i jaką on ma spełniać rolę w dotychczasowej działalności;
• kto będzie wykonawcą projektu i jak będzie on wyglądał;
• gdzie zostanie umieszczona witryna sklepu;
• jak będzie wyglądała promocja sklepu.

Odpowiedzi na te pytania pomogą określić charakter sklepu - z jakich elementów powinien się składać, oraz jaki wkład jest niezbędny aby powstał. Takie zadanie najlepiej powierzyć osobie która odpowiada w firmie za zadania marketingowe i promocyjne[1].

Przesłanki do utworzenia sklepu online

Kiedy już wiadomo jak działa sklep internetowy, trzeba się zastanowić jakie korzyści wynikają z jego posiadania. Handel internetowy, pomimo iż w coraz większym stopniu przypomina tradycyjny wymaga większych zabiegów w celu zaspokojenia oczekiwań klienta. Przed podjęciem decyzji o stworzeniu sklepu firma powinna zastanowić się czy go potrzebuje. Nie ma sensu inwestować w takie sklepy tylko dla tego, że jest to aktualnie modne. Czasami najlepszym rozwiązaniem będzie wykorzystanie zwykłego formularza na firmowej stronie WWW do przyjmowania zamówień przez Sieć. Ten model sprzedaży sprawdza się w firmach które posiadają niewielką ilość towarów i usług możliwych do zdalnego zamówienia[3].

Ważnym elementem działań ze strony firmy na tym etapie jest określenie swej pozycji na tle konkurencji popytu na oferowane towary, ich dostępność zarówno w tradycyjnym systemie sprzedaży jak i w sklepach internetowych. Nie mniej istotne są kwestie dotyczące określenia wielkości rocznego przyrostu sprzedaży i ponoszonych na początku strat, geograficznego zasięgu sprzedaży i najskuteczniejszej metody dostawy towaru do klienta[2].

Bardzo ważnym elementem jest też zdobycie informacji o potencjalnych klientach. Chodzi tu głównie o poznanie środowiska użytkowników Internetu, a więc o zdobycie informacji na temat ilości, struktury, wiekowej, płci, średniego poziomu dochodów, wykształcenia, potrzeb internautów. Jeżeli firma zdobędzie te wszystkie informacje, a co najważniejsze będą one korzystne z jej punktu widzenia, to może podjąć decyzję o wkroczeniu na wirtualny rynek i przejść do następnego etapu.

Określenie wykonawcy i wyglądu projektu

To bardzo ważny etap przy tworzeniu sklepu internetowego. Trzeba wziąć tutaj pod uwagę dostępne środki pieniężne na realizację projektu oraz wybrać odpowiedniego wykonawcę, który posiada stosowne doświadczenie przy tego typu przedsięwzięciach. Ważnym czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę na tym etapie jest zapewnienie zgodności wyglądu witryny sklepu z dotychczas stosowanymi przez firmę kolorami i elementami graficznymi (znak firmowy, krój liter itp.). W przypadku firm, które działają po za Internetem od wielu lat i mają ustaloną markę ma to szczególne znaczenie gdyż sprzedaż internetowa i tradycyjna powinny się uzupełniać. Wszelkie sprzeczności mogą być bardzo szkodliwe zwłaszcza gdy np. dwie firmy z tej samej branży będą posiadać podobne sklepy internetowe.

Aby zostać właścicielem sklepu online można skorzystać z następujących rozwiązań:

1. sklep na zamówienie - jeśli potrzebujemy wyspecjalizowanego oprogramowania do obsługi sklepu można je zamówić w jednej z firm piszących sklepy internetowe na zamówienie. Jest to stosunkowo kosztowne rozwiązanie ale umożliwiające ścisłe dopasowanie do określonych potrzeb.

2. sklep internetowy z półki - większość polskich firm sprzedających oprogramowanie do obsługi działalności online oferuje własne rozwiązania. Czasami są to uniwersalne programy które można przystosować do indywidualnych potrzeb klienta. Oferowane rozwiązania zapewniają zaawansowane metody wyszukiwania towarów, obsługę transakcji zakupu i płatności. Pozwalają firmie prowadzącej sklep na samodzielne modyfikowanie bazy towarów, a także pracę w dwóch trybach: on- i offline. Programy te, pracujące głównie pod kontrolą systemów Linux i Windows NT, bazują na SQL-u i CGI, a w przypadku Linuksa na PostgreSQL-u oraz PHP3. Ceny są bardzo zróżnicowane. Dolną granicą dla większości programów jest 1000 zł a górnej w zasadzie nie ma. Niektóre firmy żądają miesięcznych opłat za użytkowanie swoich produktów. Firmy których nie stać na kupno oprogramowania mogą skorzystać z bezpłatnych sklepów, bazujących na skryptach z licencją GNU. Sklep z "półki" pozwala na zmniejszenie kosztów wdrażania i gwarantuje sprawdzone rozwiązania.

Niektóre z firm oferujących sklepy:

• Shoper - http://www.shoper.pl;
• SunWeb - http://www.sunweb.com.pl;

Większość dużych dostawców ISP (Internet Service Provider) posiada w swojej ofercie jakąś formę sklepu internetowego lub oferuje dostęp do oprogramowania (PHP, SQL, CGI) pozwalającego korzystać z własnego sklepu. Przykładem firmy, która oferuje tego typu rozwiązania jest Home.pl, gdzie wykupując konto WWW Business Server można skorzystać z darmowego sklepu online.

3. miejsce w pasażu handlowym - jest to najtańszy i chyba najszybszy sposób na zaistnienie na wirtualnym rynku. Najczęściej pasaże oferują własne oprogramowanie pozwalające w prosty sposób stworzyć za pomocą kreatora swoje "stoisko" (tak jest np. w Wirtualnej Polsce) lub też proponują konkretną firmę tworzącą sklepy dla danego pasażu (tak to wygląda np. w Onet.pl).

Na tym etapie firma musi sobie odpowiedzieć na pytanie czy uruchomi własny serwer czy wykupi hosting, czyli skorzysta z oferty firmy świadczącej usługi w zakresie utrzymania i administrowania domen, a co za tym idzie także sklepów internetowych. Wybór pierwszego wariantu wiąże się z dość dużymi kosztami, dlatego takie rozwiązanie ma sens wyłącznie w przypadku, gdy firma bardzo intensywnie korzysta z Internetu, co z kolei sprawia, że opłacalne jest zainwestowanie w łącze stałe i dodatkowy osprzęt (router, serwer itp.). W przeciwnym wypadku warto zwrócić się do dostawcy usług hostingowych, czyli firmy udostępniającej miejsce na swoim serwerze. Obecnie w Polsce istnieje kilkaset przedsiębiorstw tego typu.

Ważnym elementem na tym etapie jest także wybór odpowiedniej domeny, czyli adresu internetowego. Najlepiej będzie jeśli ten adres będzie się bezpośrednio kojarzył z nazwą firmy i był łatwy do zapamiętania. Prawidłowa postać takiej domeny powinna wyglądać następująco: www.nazwafirmy.plwww.nazwafirmy.com.pl. Rejestracją domen w Polsce zajmuje się NASK (Naukowo Akademicka Sieć Komputerowa). Koszt takiej rejestracji i rocznego abonamentu wynosi ok. 150-200 zł, w przypadku jeśli firma chce mieć adres w postaci www.nazwafirmy.pl. Niejednokrotnie zdarza się, że dana domena jest już zarejestrowana i jest wykorzystywana przez inną firmę. W takim przypadku można albo ją odkupić albo wybrać inną podobnie brzmiącą. lub

Promocja sklepu

Jest to ostatni i chyba najważniejszy etap tworzenia sklepu. Samo stworzenie i zainstalowanie sklepu online nie wystarczy aby osiągnąć sukces. Trzeba zadbać o jego odpowiednią promocję zarówno w Internecie jak i po za nim. Jeśli firma, która stworzyła sklep online nie zrobi tego w prawidłowy sposób to może zniweczyć cały wysiłek i pieniądze włożone w jego powstanie.

Najprostszym sposobem poinformowania o firmowym sklepie internetowym jest umieszczenie jego adresu w materiałach informacyjnych firmy - na wizytówkach, szyldach i innych nośnikach reklamy. Ten sposób ma jednak swoje ograniczenia gdyż o sklepie dowie się tylko ograniczona grupa potencjalnych klientów. W celu jej poszerzenia warto skorzystać ze specjalistycznych usług promocji w Sieci. To zadanie można powierzyć tej samej firmie, która projektowała i stworzyła sklep[1]. Wybór odpowiedniej formy reklamy w Internecie zależy w dużej mierze od możliwości finansowych firmy. Jeśli chodzi o różnorodność form promocji to Internet zapewnia ich bardzo duży wybór. Z uwagi na to, że jest to dość obszerny temat zostanie mu poświęcony rozdział zatytułowany: "Zasady i techniki reklamy w Internecie".

Tylko prawidłowe przejście przez te wszystkie etapy tworzenia sklepu pozwoli firmie na osiągnięcie sukcesu. Pominięcie któregoś z nich może wpędzić firmy w niepotrzebne kłopoty finansowe. Znane są przypadki firm, które nie zadbały o to w odpowiedni sposób i poniosły z tego tytułu ogromne straty.

Literatura:

1. Walicki P., Budujemy witrynę WWW, Magazyn Internetowy WWW, 07/2002.
2. Internet w biznesie, www.iwb.pl.
3. Brózda J., Poradnik praktyczny - część 9: sklep online, Magazyn Internet, 10/2002